Ludzie korzystają zazwyczaj z pomocy lekarskiej w momencie odczuwania bólu. Podobnie jest w przypadku bruksizmu, którego objawy i następstwa zmuszają do rozpoczęcia leczenia. Szacuje się, że w Europie od 11 do 20% społeczeństwa boryka się z tym problem. W Polsce tylko 20% chorych rozpoczyna terapię. Objawia się u małych pacjentów, nastolatków oraz dorosłych, rzadziej dotyczy osób starszych. Zgrzytanie zębami u dzieci z mlecznymi zębami jest jednak naturalnym procesem. Co świadczy o chorobie i jak wygląda leczenie bruksizmu?
Spis treści
Bruksizm – objawy choroby
Chorobę zazwyczaj trudno rozpoznać, ponieważ jej symptomy objawiają się w trakcie snu. Człowiek jest często nieświadomy wykonywanych czynności. Bardziej odczuwa to, czym przejawia się bruksizm. Objawy przede wszystkim dotyczą zębów (ich bólu oraz ścierania się), szczęki, ale także występują w formie bólu głowy, kręgosłupa, szyi oraz uszu. Często powoduje szczękościsk i utrudnia spanie innym osobom.
Bruksizm to choroba, która polega na zgrzytaniu zębami lub silnym zaciskaniu szczęki.
Proces ten zwykle ma miejsce w nocy, rzadziej w ciągu dnia (wtedy objawia się tylko w formie zaciskania szczęk). Okazuje się, że nacisk jest o 10 razy silniejszy, aniżeli w przypadku gryzienia bardzo twardej rzeczy. Przyczyny bruksizmu są bardzo różne. Mogą mieć podłoże psychiczne, psychologiczne oraz nerwowe. Głównie jednak kojarzony jest z wadami zgryzu, złym kształtem założonych mostów, koron lub protez, brakiem uzębienia oraz odsłonięciem szyjek zębowych. Leczenie zazwyczaj jest wieloetapowe i wymaga interwencji więcej niż jednego specjalisty.
Sposoby leczenia bruksizmu
Ze względu na różnorodność przyczyn bruksizmu, leczenie wymaga zazwyczaj czasu i systematyczności. Niekiedy konieczna jest pomoc nie tylko stomatologa, ale również fizjoterapeuty, psychologa oraz neurologa. Istnieje kilka sposobów, dzięki którym można uratować swoje zęby oraz uchronić się przed różnymi dolegliwościami bólowymi.
- szyna relaksacyjna – przezroczyste nakładki, które sprawiają, że zaciskanie zębów i ich ścieranie jest niemożliwe do wykonania. Zmniejsza się równocześnie siła napięcia mięśni odpowiedzialnych za żucie. Powstaje na bazie wykonanego u stomatologa odcisku uzębienia, aby była ona prawidłowo dopasowana.
- ortodoncja – w sytuacji, gdy powodem bruksizmu są wady zgryzu, aparat na zęby pomaga wyeliminować problem, lecz wymaga to czasu.
- botoks (toksyna botulinowa) – stosuje się go w okolicach szczęki. Wstrzykiwany botoks sprawia, że mięśnie się rozluźniają i znika szczękościsk.
- masaż – przede wszystkim dotyczą one twarzy oraz szyi. Zmniejsza ogólne napięcie oraz wszelkie dolegliwości bólowe.
- terapia psychologiczna – jej głównym zadaniem jest zlikwidowanie stresu, nauka relaksacji oraz ograniczenie czynności wywołujących zmęczenie.
Każdy ze sposobów może być skuteczny. Leczenie musi przede wszystkim zlikwidować przyczyny bruksizmu, a następnie zniwelować jego następstwa.
Konsekwencja nieleczenia bruksizmu
Lekceważenie tej choroby może mieć nieciekawe skutki w przyszłości. Nie leczenie bruksizmu wywołuje bóle kręgosłupa, głowy oraz karku. Może również prowadzić do rozwinięcia się choroby okluzyjnej, powstałej na skutek nieprawidłowego zacisku szczęki i nadwrażliwości zębów. Doprowadza do kruszenia się szkliwa, powstawania ubytków oraz rozchwiania zębów w żuchwie oraz szczęce, rozwijania się choroby przyzębia, zmiany kształtu twarzy (zaczyna przypominać kwadrat), ograniczenia ruchomości żuchwy oraz wywołuje przykurcze mięśniowe i szum w uszach. Warto reagować, jak najszybciej, ponieważ przyczyny bruksizmu można zlikwidować, lecz trudniej może być w przypadku jego następstw.
