Dla większości osób pojęcie okluzji jest zagadkowe. Najczęściej kojarzone jest ze stomatologią, jednak nie wszyscy wiedzą, że jest to choroba, która nieleczona postępuje i może prowadzić do utraty zębów. Kluczowe jest zatem wczesne rozpoznanie i wdrożenie właściwych metod leczenia. Właśnie dlatego warto wiedzieć, czym jest okluzja i jak prawidłowo ją leczyć?
Spis treści
Co to jest okluzja?
Okluzja w stomatologii oznacza odpowiednią pozycję zębów szczęki i żuchwy oraz ich prawidłowe ułożenie względem siebie. W sytuacji, kiedy zachodzą nieprawidłowości w układzie zębów, wówczas dochodzi do zaburzeń w obrębie stawu skroniowo-żuchwowego, a także i mięśni. Taki stan określany jest jako choroba okluzyjna, której często towarzyszą nietypowe objawy. Właśnie dlatego jest ona trudna do zdiagnozowania.
Jakie są objawy okluzji?
Do charakterystycznych objawów okluzji zalicza się:
- ból zębów odczuwany w trakcie gryzienia bądź mówienia;
- bóle mięśni, które odpowiadają za przeżuwanie;
- nadwrażliwość zębów na ciepło i zimno;
- zaciskanie bądź zgrzytanie zębami – najczęściej pojawiający się w trakcie snu lub w sytuacjach stresowych;
- ścieranie się zębów (starte szkliwo);
- odsłonione korzenie;
- kruchość zębów;
- trzaski i przeskoki w stawach;
- ruchliwość zębów;
- wychylenie zębów do przodu.
Wymienionym objawom mogą towarzyszyć również inne symptomy, które nie zawsze kojarzone są z chorobami stomatologicznymi. Mowa tutaj m.in. o bólu głowy, przewlekłych migrenach czy napięciu mięśniowym w okolicach karku, szyi i twarzy.
Jakie są przyczyny okluzji?
Okluzja zębów może mieć wiele przyczyn. Najczęściej jest ona spowodowana wadą zgryzu, brakami w uzębieniu czy nieodpowiednim kształtem wypełnień. Nieprawidłowo wykonane mostki, korony czy licówki również mogą przyczynić się do występowania choroby okluzyjnej. Inne charakterystyczne przyczyny to:
- nieprawidłowo wyrzynające się ósemki;
- wady szkieletowe;
- przesuwanie się zębów;
- zmiany reumatyczne.
Choroba okluzyjna może być również spowodowana szkodliwymi dla zębów nawykami, np. gryzienie końcówek długopisu, obgryzanie paznokci, nadmierne żucie gumy, ssanie kciuka w dzieciństwie czy otwieranie butelek zębami. Takie nawyki powodują mocne ścieranie się zębów, co powoduje ubytki klinowe szkliwa oraz recesję (odsłonięcie korzeni zębowych).
Jak leczyć okluzję?
Leczenie okluzji jest dobierane indywidualnie do stopnia zaawansowania choroby oraz stanu jamy ustnej. Przed wdrożeniem odpowiednich metod, zlecane są szczegółowe badania. To właśnie na ich podstawie specjalista wybiera najskuteczniejsze leczenie. W początkowym stadium często wystarczające są regularnie wykonywane ćwiczenia rozluźniające mięśnie twarzy oraz żuchwy. Nieprawidłowa okluzja korygowana jest również poprzez uzupełnienie protetyczne, gdzie utracone tkanki zęba są odbudowywane lub za pomocą specjalnych wypełnień zachowawczych. W bardziej zaawansowanych przypadkach najczęściej wykorzystywane są szyny okluzyjne. To niewielka przezroczysta nakładka, która jest zakładana na noc na zęby. Jej zadaniem jest rozluźnienie szczęki, dzięki czemu pacjent czuje ulgę i komfort. Występuje w wielu wariantach, dlatego szyna okluzyjna dobierana jest indywidualnie do potrzeb danej osoby. Wykonywane są one z biozgodnych tworzyw sztucznych, w pełni bezpiecznych dla organizmu, ponadto są bardzo wytrzymałe.
W trudniejszym i wymagającym stadium specjaliści stosują aparat ortodontyczny. Zdarzają się również przypadki, gdzie jedynym skutecznym rozwiązaniem jest interwencja chirurgiczna. Stosowana jest w przypadku konieczności wprowadzenia korekty defektów twarzy. Kluczowa będzie również fizjoterapia oraz rehabilitacja, które będą obejmowały specjalne ćwiczenia zarówno szczęki, jak i szyi czy karku. To bardzo ważny proces, który jest stosowany niezależnie od stopnia zaawansowania okluzji, ponieważ pozwala uzyskać i utrzymać pożądane efekty leczenia.
Czym grozi brak odpowiedniego leczenia?
Okluzja jest chorobą, której nie należy bagatelizować. Wdrożenie odpowiedniego leczenia jest kluczowe, w przeciwnym wypadku problem będzie się pogłębiał. Skutkiem tego będzie utrata zębów. Dodatkowo osoba zmagająca się z okluzją może odczuwać chroniczne bóle głowy, które z czasem staną się coraz silniejsze i trudniejsze do zniesienia.
Okluzja to nieprawidłowość, której nie należy lekceważyć. Wczesna diagnostyka oraz odpowiednie leczenie pozwolą uniknąć dalszych szkód i przykrych konsekwencji. Po zaobserwowaniu niepokojących objawów warto udać się na wizytę do specjalisty, który po dokładnym zbadaniu, wdroży odpowiednie leczenie.
